بصير احمد دولت آبادى
502
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
كنفرانس مسكو و دو جناحى شدن رژيم كابل كنفرانس مسكو آب سردى بر قلب آتشگرفتهء داكتر نجيب و باند او پاشيد . تا آنروز مقامات دولتى و حزبى نظر به پاليسى دولت روسيه تمامى اختلافاتشان را ناديده مىگرفتند ، چنانكه ببرك كارمل از قدرت كنار رفت و يا كشتمند مجبور به استعفا شد ، امّا طرفداران آنها تا مدتها در دولت و حزب باقى ماندند ؛ ولى كنفرانس مسكو اين ويژگى را خدشهدار كرد . طرح دولت روسيه در زمينه انتقال قدرت از رژيم كابل به مجاهدين ، طرح سازشكارانه و زيركانهاى بود . روسها دريافته بودند كه در صورت انتقال آرام قدرت ، نظر به ساختار سياسى ، نظامى و اقتصادى گذشته ، افغانستان نمىتواند به يكباره خود را از روسيه جدا كند . لذا به زودترين فرصت پس از اينكه باد و بخار انقلابىگرى فرونشست ، آش همان آش و كاسه همان كاسه خواهد بود ؛ چنانكه در نواحى شمال اين اتفاق افتاد . نجيب ، مثل حفيظ اللّه امين ( كه در عصر ترهكى اقدام كرد ) پس از مذاكرهء مسكو تغيير جهت داده و راه سازش با جناحى غير از جناح مورد نظر روسيه را در پيش گرفت . روسها ديگر آن توانمندى را در خود احساس نمىكردند كه بار ديگر نجيب را مثل امين مستقيما از صحنه بردارند . چنين بود كه پس از روشن شدن طرح مسكو براى رژيم كابل ، به طور آشكار و برهنه دو جناح عرض وجود كرد . جناحى به طرح روسها پاىبند ماند و جناحى راهى ديگر در پيش گرفت . چون در جبههء مخالف رژيم آن حساسيتهاى اوليهء انقلاب باقى نمانده بود ، طبعا با تلاشهايى كه صورت گرفت وجود افراد رژيم كمكم براى طرفهاى مخالف موجه جلوه مىكرد .